برگزاری نخستین سمپوزیوم چندتخصصی با رویکرد چندبعدی به درمان و توانبخشی اسکولیوز

نخستین سمپوزیوم چندتخصصی با محوریت «نگاه چندبعدی به درمان و توانبخشی اسکولیوز» با حضور جمعی از متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی، ارتوپدی، ارتز و پروتز، کاردرمانی و سایر رشته‌های مرتبط برگزار شد. این برنامه با هدف توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای و دستیابی به رویکردی جامع (Multidisciplinary) در تشخیص، درمان و توانبخشی بیماران مبتلا به اسکولیوز، به همت جناب آقای دکتر بهرامی‌زاده، دبیر بورد ارتز و پروتز ایران، و سرکار خانم دکتر باقرزاده، رئیس انجمن علمی ارتز و پروتز ایران، برگزار شد.

در این سمپوزیوم، آخرین یافته‌های علمی، تجربیات بالینی و رویکردهای نوین در زمینه ارزیابی، درمان و توانبخشی بیماران مبتلا به اسکولیوز در قالب دو پنل تخصصی ارائه و مورد بحث قرار گرفت.

پنل نخست

مداخلات کمترتهاجمی در مدیریت اسکولیوز
در ارائه جناب آقای دکتر کردی، ضمن مرور شواهد موجود، نتایج مطالعات مربوط به اثربخشی تزریق اپیدورال در بیماران مبتلا به تنگی کانال ناشی از اسکولیوز بررسی شد. همچنین بر اهمیت تشخیص افتراقی سایر منابع درد از جمله مفصل ساکروایلیاک، لیگامان ایلیولومبار، مفاصل فاست و کوکسی‌دینیا در بیماران مبتلا به اسکولیوز تأکید شد.

معاینه و ارزیابی بیماران اسکولیوز

جناب آقای دکتر فروغ با تأکید بر اینکه اسکولیوز یک ناهنجاری سه‌بعدی ستون فقرات است، خاطرنشان کرد که تصمیم‌گیری درمانی نباید صرفاً بر اساس زاویه کاب انجام شود. در این ارائه، اهمیت ارزیابی Sagittal Alignment، روند رشد بیمار، سرعت پیشرفت انحنا، بلوغ اسکلتی، سابقه خانوادگی، معاینات نورولوژیک و ارزیابی کامل سیستم اسکلتی مورد تأکید قرار گرفت. همچنین کاربرد روش‌هایی مانند Risser Grade، Sanders Stage و تصویربرداری EOS در پیگیری بیماران تشریح شد.

کاردرمانی در توانبخشی ستون فقرات

در سخنرانی جناب آقای دکتر حسینی، بر اهمیت ارتقای مشارکت اجتماعی (Participation) و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره (Work Ability) در کنار کنترل درد تأکید شد و نقش عوامل روان‌شناختی، به‌ویژه ترس از حرکت، در محدودیت عملکرد بیماران مورد بررسی قرار گرفت.

آخرین تحولات در درمان ارتزی بیماران مبتلا به اسکولیوز ایدیوپاتیک

جناب آقای دکتر کامیاب با مرور مطالعات جدید بیان کرد که تاکنون برتری قطعی یک نوع بریس نسبت به سایر بریس‌ها اثبات نشده و مهارت و تجربه ارتزیست نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت درمان دارد. معرفی بریس‌های قابل تنظیم نسل جدید، روش‌های نوین قالب‌گیری و ارزیابی نتایج عملکردی بلندمدت از دیگر محورهای این سخنرانی بود.

تمرین‌درمانی در اسکولیوز

جناب آقای دکتر عبداللهی ضمن مرور شواهد موجود، بر جایگاه روش Schroth به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین برنامه‌های تمرینی سه‌بعدی تأکید کرد و اهمیت اصلاح وضعیت بدن در فعالیت‌های روزمره، کنترل چرخش تنه و تمرینات تنفسی را مورد بحث قرار داد.

کاربرد بریس پس از جراحی ستون فقرات

در ارائه جناب آقای دکتر فقیه جویباری، نقش بریس‌ها علاوه بر حمایت مکانیکی، در ایجاد بازخورد حس عمقی (Proprioceptive Feedback) تشریح شد و اندیکاسیون‌های تجویز بریس پس از جراحی در بیماران منتخب مورد بررسی قرار گرفت.

پیشگیری اولیه از آسیب‌های ستون فقرات در ورزش

جناب آقای دکتر انصاری ضمن معرفی بریس Triac، به موارد کاربرد، محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های استفاده از انواع بریس‌ها در رشته‌های مختلف ورزشی پرداخت و بر انتخاب مناسب ارتز متناسب با نوع فعالیت ورزشی و الگوی انحنا تأکید کرد.

پنل دوم

پنل دوم این سمپوزیوم با مدیریت جناب آقای دکتر سید منصور رایگانی برگزار شد.

گایدلاین درمانی اسکولیوز در کودکان

جناب آقای دکتر مهدوی آخرین توصیه‌های درمانی در زمینه Early Onset Scoliosis را مرور کرد و بر اهمیت حفظ رشد ستون فقرات و سیستم تنفسی، جایگاه بریس، Serial Casting، زمان مناسب جراحی و ضرورت انجام MRI در برخی گروه‌های بیماران تأکید نمود.

رویکرد سه‌بعدی در درمان اسکولیوز

جناب آقای دکتر Gari بار دیگر بر ماهیت سه‌بعدی اسکولیوز تأکید کرد و با معرفی الگوهای مختلف اسکولیوز ایدیوپاتیک، اهمیت اصلاح Pelvic Alignment و بازیابی تعادل در صفحات فرونتال و ساژیتال را در طراحی برنامه درمانی تشریح نمود.

ارتز در درمان اسکولیوز کودکان

جناب آقای دکتر بابایی ضمن مرور شواهد موجود، هدف اصلی درمان ارتزی در کودکان را کاهش احتمال جراحی یا به تعویق انداختن آن عنوان کرد و مزایا و محدودیت‌های روش‌های Serial Casting و Serial Bracing را مورد بررسی قرار داد.

تمرین‌درمانی در کودکان مبتلا به اسکولیوز

جناب آقای دکتر محسنی‌فر تأکید کرد که موفقیت درمان تنها با کاهش زاویه کاب سنجیده نمی‌شود، بلکه شاخص‌هایی مانند کیفیت زندگی، تصویر ذهنی از بدن، اعتمادبه‌نفس، مشارکت اجتماعی، کنترل حرکتی و عملکرد روزمره نیز باید مورد توجه قرار گیرند.

رویکردهای نوین در ارتزدرمانی

در پایان، سرکار خانم دکتر بیداری به معرفی فناوری‌های نوین در ارتزدرمانی از جمله Smart Brace، حسگرهای حرارتی و فشاری، لباس‌های هوشمند و سامانه‌های مبتنی بر EMG پرداخت و نقش این فناوری‌ها را در افزایش همکاری بیمار، ارزیابی عملکرد عضلات و بهبود اثربخشی درمان تشریح کرد.

جمع‌بندی

این سمپوزیوم با ارائه تازه‌ترین دستاوردهای علمی در حوزه درمان و توانبخشی اسکولیوز، بر اهمیت همکاری نزدیک میان متخصصان رشته‌های مختلف در مدیریت این بیماری تأکید کرد. مباحث مطرح‌شده نشان داد که درمان موفق اسکولیوز مستلزم رویکردی جامع، فردمحور و مبتنی بر شواهد علمی است و دستیابی به بهترین نتایج درمانی بدون تعامل مؤثر میان رشته‌های مختلف امکان‌پذیر نخواهد بود.